نون والقلم و ما یسطرون – در سوک «امید» که «رضا» بود به نوشتن

راه گریزی نیست. گندش بزنند. خبر بد را می‌گویم. یک روز و نیم است که دارم از هیولای خبر بد فرار می‌کنم. به کجا؟ نمی‌دانم. سرم را عین کبک کرده‌ام لای برف و امیدوارم بهمن از بالای کوه بیاید و بگذرد تا من سرم را بکشم بیرون به بغ‌بغو کردن دوباره‌ام.

از همان دیروز که خبر درگذشتش همه‌جا پیچید تا حالا دارم در خیابان‌های ذهن پرسه الکی می‌زنم. یک ۲۴ ساعت که اصلا نوشتن و کامپیوتر را تعطیل کردم و نشستم خیر سر امواتم به خواندن کتاب. هرچه می‌دانستم از رطب و یابس سرهم کردم برای آرام کردن ذهن خودم. از ده منظر مختلف به قضیه نگاه کردم و تحلیلش کردم. آرامش نیامد. توجیه قوی نبود که فراموشش کنم و بگذرم. همین بود که گفتم دارم از جلوی هیولای خبر مصیبت فرار می‌کنم.

دیشب عین این دیوانه‌ها رفتم یک ساعتی نشستم و گشتم و از این شاعر به آن شاعر شعر خواندم. هوس همه شعرا را کرده‌بودم. از «تو را من چشم در راهم» و «آی آدم‌ها»ی نیما تا «عروسک کوکی» و «آیه‌های زمینی» فروغ تا «سیب» حمید مصدق تا ترانه‌های ایرج جنتی عطائی تا اشعار حماسی شاملو. آن دو خط از «زمستان» اخوان را هم به همین دلیل اینجا گذاشتم. می‌خواندم و گریه می‌کردم نرم‌نرمک برای خودم. بعدش نشستم به دیدن مزخرف روی یوتیوب. یک چیزی که فکرم را بگرداند از این همه فشار، از این همه مرگ، از این همه ارزانی جان در کشورم.

نشد. هجوم «کلمه» در ذهن من داشت از درون من را می‌ترکاند. گفتم تبریک عید بنویسم بگذارم اینجا که دیگر نتوانم -لااقل تا سال نو- چیز دیگری بنویسم و بعد هم سال نو می‌شود و بقول قدیمی‌ها از مرگ و مرده گفتن در سال نو شگون ندارد و این حرف‌ها. بی‌حوصله یک چهار خط تبریک عید سرهم کردم و نوشتم. باز هم نشد. تا اینکه ایمان عزیز در اینجا از من خواست درباره فوت «امیدرضا میرصیافی» چیزی بنویسم. دیگر ترکیدم. نتوانستم در سایه‌های شب از کنار پیاده‌رو بگذرم و از این محله خارج شوم. آن بالا گفتم که داشتم از هیولای خبر بد فرار می‌کردم. نشد.

نمی‌دانم چه بنویسم. نمی‌دانم چه ننویسم. بابا یک وبلاگ قراضه در پیتی که خانه پُرش صد تا کلیک در روز دارد که این همه بگیر و ببند لازم ندارد. حالا گیرم گرفتید و بستید، چرا طرف به این مفتی جان بدهد؟ که چه بشود؟ که چشم و دل یکی دیگر بلرزد و ننویسد؟ که نگوید؟ امکان ندارد. نه اینکه نترسند، نه می‌ترسند، خوب هم می‌ترسند و عبرت می‌گیرند منتها در مملکتی که همه چیزش سیاسی است از آرد نانوائی‌هایش تا ماهواره هوا کردنش تا تاریخش که معلوم نیست بالاخره ۲۵۰۰ سال است یا ۱۴۰۰ سال تا روسری و موی زنانش تا شعر خیامش، از مورچه هم بنویسی در وبلاگت که مثلا «مورچه‌ها گروهی زندگی می‌کنند» این تعبیر می‌شود به «تشویق به قیام و تشویش اذهان عمومی» و از عشق گل و بلبل و جیک‌جیک گنجشک بنویسی بعلت برهم زدن «عفت عمومی و امنیت اخلاقی جامعه» می‌گیرند کاری با تو می‌کنند که به جیک‌جیک بیافتی.

معمولا آدم وقتی جلوی قاضی قرار می‌گیرد اولین سوال قاضی این است که «می‌دانی فلان کار را که کردی جرم است؟» و اگر بگوئی آری سوال دوم قاضی که در رای او و تصمیم او برای بریدن حکم تو موثر است این خواهد بود که «پس چرا این کار را کردی؟». توهین به مقامات کشور بد است، توهین به مقدسات دینی و پیشوایان دین کار صحیحی نیست، تلاش برای برهم زدن آرامش فکری جامعه پسندیده نیست همه اینها درست. اما جناب قاضی بیا و از ما وبلاگ‌نویسان که بعضی‌مان روزی روزگاری بالاخره گذارمان به دباغ‌خانه شما می‌افتد سوال دوم را اینجا و بیرون دادگاه و زندان بپرس. از من وبلاگ‌نویس بپرس که چرا چنین می‌کنم که می‌کنم؟ چرا این حرف‌ها را می‌زنم؟ اجازه بده که به تو بگوئیم که چون تا بحال کسی از ما در خارج زندان نپرسیده که «چرا» چنین می‌گوئیم است که مدام آنچه شما نمی‌پسندید را تکرار می‌کنیم.

من نه امیدرضا را می‌شناختم و نه وبلاگش را می‌خواندم. هرچه گفته‌باشد و نوشته‌باشد از نظر من نه لایق زندان بود و نه مستحق مرگ. اما در آن سی و چند سالی که در ایران بودم هربار که از خانه خارج می‌شدم و در خیابان راه می‌رفتم صدها امیدرضای جوان در سن‌وسال مختلف می‌دیدم. تفاوت این یکی با دیگران این بود که او بلد بود افکارش را بنویسد. نوشت «و لاجرم بر مرکب چوبین نشست». «بزرگا مردا» که همه ما بود که می‌نویسیم. نوشت، نوشت، نوشت. «نون و القلم و ما یسطرون».

لینک این مطلب در بالاترین